ششمین جشنواره بین‌المللی پویانمایی تهران 1387


جادوی قبل از آغاز: باب کرتز و دیگران


 

از زمان اختراع سینماتوگراف، کارت­هایی حاوی عناوین مشخص کننده نام فیلم و کمپانی تولید کننده­اش به کار می­رفت که نشانه­ای برای اعلام آغاز و پایان فیلم نیز محسوب می­شد. تنها تغییری که ورود صدا به سینما در این قاعده ایجاد کرد، همراهی معمول موسیقی با این عنوان­بندی بود.

طراحی عنوان­بندی از اواخر دهه 1950 متحول شد و از آ‌ن زمان به بعد،‌ سکانس­های عنوان­بندی ویترینی برای نمایش تصویرسازی و طراحی معاصر بوده­اند. سکانس­های عنوان­بندی سال باس و موریس بایندر از بهترین نمونه­های این امر به شمار می­آیند.

شیماس کولهان، پویانمای پرسابقه و مولف کتاب پویانمایی از متن تا تصویر، نخستین نمونه­ عنوان­بندی کارتونی را متعلق به فیلم کلاسیک مایکل تاد می­داند: دور دنیا در هشتاد روز(1956). فیلم­های دیگری هم در اواخر دهه­ 1950 و اوایل دهه 1960 موجود هستند؛ از  از ماجراجویی­های جاسوس 007 گرفته تا شلوغ­بازی­های دام والدین. این جنبش به حدی گسترش یافت که امروزه وقتی از فیلم­های پلنگ صورتی یاد می­کنیم،‌ نماد کارتونی آن از جز لاینفکی از خود محسوب می­شوند. در واقع ازدیاد امروزین عنوان­بندی­هایی از نوع پویانمایی احتمالا در نتیجه احیای کلی پویانمایی در جریان اصلی سینما و نیز در مجموعه­ها و آگهی­های تلویزیونی است.

 

یکی از چهره­های شاخص طراحی و تولید عنوان­بندی باب کرتز است. باب کرتز، بنیانگذار استودیو پویانمایی «کرتز و دوستان» در برینکس، نویسنده و طراح و کارگردان آگهی‌های تجاری تلویزیونی و فیلم‌های سرگرم‌کننده است. از جمله کارهای او می‌توان به آثار پویانمایی «پلنگ صورتی» و «تمام شده یا نه؟» و آگهی‌های تبلیغاتی مربوط به نوآوری‌های کارخانه‌ی هوندا اشاره کرد. بخشی از گزارش اقلیت استیون اسپیلبرگ و بازی‌هایی تعاملی برای دیزنی از دگر کارهای اوست. کرتز تاکنون جوایزمتعددی دریافت کرده است، از جمله یک جایزه‌ی امی برای برنامه‌ی ویژه‌ی «شهر رومی» پی‌بی‌اس، جایزه‌ی پی‌بادی برای برنامه‌ی ویژه‌ی «کریسمس ادیث آن» ساخته‌ی لیلی تاملین، جایزه‌ی آنی برای دستاورد یک عمر فعالیت هنری و بیش از 250 جایزه‌ی بین‌المللی.

فیلم‌های او در مجموعه ابدی موزه‌ی هنر مدرن نیویورک، موزه‌ی ایالتی هنر لسی‌آنجلس و آرشیو آسیفا در آلمان گنجانده شده‌اند.

 

درکنار عنوان­بندی­هایی از باب کرتز، شماری از آثار پویانمایی به دلیل اهمیت عنوان­بندی­هایشان در این بخش به نمایش در می­آیند.

 

 

 

مجموعه­ای از آثار باب کرتز

آمریکا / 26 دقیقه

 

اسپرسوی عروسی

کارگردان: ساندرا اسنبی

2002/ بریتانیا/6 دقیقه

 

صفر درجه

کارگردان: امید خوش­نظر

2005 / ایران / 8 دقیقه

 

کاموف

کارگردان:ماگدلانا لوپی، دراسکو آیوژیک، آنا سری

2003/ 8دقیقه

 

قفس

کارگردان: وحید نصیریان

ایران/ 16 دقیقه

 

مسافر افق

کارگردان: حمید بهرامی

2006 / ایران / 7 دقیقه

 

این طرفی

کارگردان: اسمیت و  فاکس

2007 / بریتیانیا / 8 دقیقه و 50 ثانیه

 

عاشقانة مستراح

کارگردان: کنستانتین برونزیت

2006 / روسیه / 9 دقیقه و 30 ثانیه