مروري بر آثار نورالدين زرين كلك
 
 نورالدين زرين كلك


نورالدين زرين كلك نامي است مركب از نقاشي و كتاب و گرافيك و فيلم و كودك! او در سال 1316 در مشهد متولد و در تهران، تبريز، اروميه، اصفهان و رشت بزرگ مي شود. دبيرستان را در تهران تمام مي كند و در سال 1334 وارد دانشگاه تهران مي شود. در سال 1340 در دانشگاه تهران دكتراي داروسازي مي گيرد و با درجه ستواني در بهداري ارتش به كار مي پردازد.
او كار خوشنويسي و نقاشي را نزد پدر آغاز مي كند و به موازات تحصيلات رسمي هيچ فرصتي را براي آموختن هنر از دست نمي دهد (هنرستان كمال الملك، كلاس هاي فرهنگ و هنر و كارگاه نقاشان دوران مانند روانشاد محمود اولياء، محمدعلي زاويه و محمد مهردان). اولين كار گرافيك او در دوازده سالگي روي جلد كتاب قصه اي چاپ مي شود و در شانزده سالگي با كاريكاتورهاي سياسي پا به دنياي مطبوعات مي گذارد. در سال 1335 در كنكور تنها دانشكده هنرهاي زيباي آن دوران _ دانشگاه تهران _ قبول مي شود، اما مقررات نظام مانع ورود او به اين دانشگده مي گردد. با اين همه تمام آن سال ها زرين كلك در هر شغل و لباسي كه هست، نيمه اصلي روزش را به نقاشي كردن مي گذراند.
ده سال بين 1340 تا 1350 مشغول مصور كردن كتاب هاي درسي و كتاب هاي جيبي است و در پايان به دعوت كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان به بلژيك مي رود تا فيلمسازي پويانمايي را بياموزد. در سال 1353 اولين مدرسه پويانمايي را در ايران تاسيس مي كند و سه سال بعد در دانشگاه فارابي (دانشگاه هنر امروز) رشته پويانمايي را داير و تدريس مي كند. او در ده سال بين 1350 تا 1360، ده فيلم پويانمايي مي سازد، بيست كتاب براي كودكان نقاشي مي كند، تعداد فراواني كتاب براي آنها مي نويسد، در جشنواره فيلم و نمايشگاه هاي جهاني كتاب كودكان مانند بولونيا و براتيسلاوا شركت مي جويد و چندين جايزه بين المللي را در اين رشته ها كسب مي كند.
آخرين فيلم فلسفي _ جنگي او ابرقدرت ها، زير موشك هاي صدام حسين تمام مي شود و در همان سال يك شركت فيلمسازي فنلاندي كارگرداني فيلم سينمايي سندباد را به او پيشنهاد مي كند كه بدو قرار است در ايران تهيه شود، اما سندباد او را از صحنه جنگ عراق و ايران به درياي يخزده فنلاند و بعدا به آب هاي گرم هاليوود مي برد. در سال 1370 پس از پايان قراردادش با سندباد، به وطن باز مي گردد و در سال 1377-8 فيلم پود را در ادامه كتاب قصه گل هاي قالي مي سازد.
از ديگر فعاليت هاي فرهنگي زرين كلك مي توان به عضويت قديمي او در انجمن فيلمسازان جهاني پويانماي (آسيفا) از سال 1971، عضويت او در هيات مديره اين انجمن به مدت دوازده سال و تاسيس آسيفاي ايران و رياست آن به مدت چهارده سال، تشكل بخشيدن به هنرمندان پويانمايي ايران، همچنين داوري او در جشنواره هاي جهاني فيلم پويانمايي (1993) و جشنواره كتاب ها و فيلم هاي كودكان و نوجوانان جهان اشاره كرد.
از آخرين كارهاي او برگزاري نمايشگاه رنگ و روغن در كاليفرنيا، سمينار پويانمايي در كالج دنانزا و دانشگاه كاليفرنياي جنوبي و دانشگاه كاليفرنيا در لوس آنجلس است. وي در حال حاضر كتاب ملانصرالدين مصور را زير چاپ، چند كتاب در دست تصوير و تاليف و يك فيلم پويانمايي در دست ساخت دارد.

 
 
وظيفه اول

(نويسنده، طراح و كارگردان)
انسي، 1971، فرانسه، بهترين فيلم براي مدارس مردي با شتاب مي دود. آيا او مامور دستگيري دزدي در حال سرقت است؟ آيا مي دود تا به معشوق برسد؟ او حتي نمي دود تا سوار قطار در حال حركت شود. پس ماموريت او چيست؟
   
زمين بازي بابوش

تهيه كننده: كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان
بروكسل، 1971، بلژيك، جايزه كلوتيد كوپي / گيخون، اسپانيا، جايزه فيلم بچه ها بابوش مشغول بازي با بادكنش است و لاك پشتي كه دوست اوست، در آنجا حضور دارد. هنگام بازي، بادكنك آن قدر بالا مي رود كه در هلال ماه گير مي افتد.
   
فليپو و قطار هنگ كنگي

تهيه كننده: پي ير لوي
پدر فليپو يك قطار جديد اسباب بازي از هنگ كنگ برايش مي آورد...
   
اتل متل

تهيه كننده: كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان
برمبناي متل هاي عاميانه اتل متل توتوله و اين در دواكن سليمون، فيلمي كودكانه شكل مي گيرد.
   
تداعي

تهيه كننده: كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان
سانفرانسيسكو، 1975، ديپلم افتخار
اين فيلم سياه و سفيد شرح نمايشي و تفسير تصويري مفهوم "تداعي" است كه معني آن به يادآوردن چيزي از طريق چيزي ديگر است. بي آن كه آدم رابطه بين اين "چيزها" را به طور روشن بداند.
   
دنياي ديوانه ديوانه ديوانه

تهيه كننده: كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان
تصاوير اين فيلم از نقشه كره زمين مايه مي گيرد، طنزي درباره وضعيت و كشمكش هاي سياسي جهان امروز.
قاهره، 1976، مصر، لوح تقدير / شيكاگو، 1976، امريكا، هوگوي برنز / اوبرهاوزن، 1976، آلمان، ديپلم بهترين فيلم / تسالونيك، 1976، يونان، ديپلم مخصوص / پاريس، 1977، فرانسه، ديپلم افتخار / سين انيما، 1976، پرتغال، ماهي نقره اي
   
راهي به همسايه

تهيه كننده: كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان
دو همسايه هم شكل و هم قد، در شرايطي كاملا برابر در كنار هم قرار مي گيرند و روابط ظاهرا صميمانه است، اما وقتي از هم جدا مي شوند، يكي دست ديگري را به يغما مي برد. اين فيلم به سفارش جشنواره اوبرهاوزن آلمان و براي افتتاح جشنواره ساخته شده است.
   
چشم تنگ دنيادار

تهيه كننده: كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان
مرد حريصي كه پي در پي بيش تر و بيش تر طلب مي كند و بر حرصش افزوده مي شود سرانجام همه چيز را نابود مي كند.
   
مسكو

(نويسنده، طراح و كارگردان)
پنجاه نفر از فيلمسازان برجسته پويانمايي با موضوع مسكو فيلمي را جلوي دوربين برده اند. زرين كلك از نام مسكو، جنگ و سپس اتحاد موش (Mouse) و گاو (Cow) را به تصوير مي كشد.
   
ابر قدرت ها

تهيه كننده: كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان
فجر، 1369، تهران
ماجراي درگيري و برخورد بعلاوه و منها، تمثيلي سياسي از شقاوت هاي دو ابرقدرت است كه نهايتا عاقبت هر دو به گورستان منتهي مي شود.
   
پود

(نويسنده، طراح و كارگردان)
تهيه كننده: موسسه فرهنگي هنري صبا
فيلمي درباره بافتن فرش ايراني و طريقه به وجود آمدنش در ايران هزاران سال قبل.
   
هويت

تهيه كننده: يونيسف
دختري كه چهره ندارد را به بازي راه نمي دهند تا وقتي كه هويتي مي يابد و براي خودش صاحب چهره اي مي شود.
   
 
 
  English